Cena wykonania, premia i moneyness

Cena wykonania to określona w kontrakcie cena kupna lub sprzedaży instrumentu bazowego za pośrednictwem opcji. Premia jest ceną samej opcji. Moneyness opisuje relację między ceną wykonania a bieżącą ceną rynkową instrumentu bazowego. Są to odrębne pojęcia: kontrakt może zapewniać korzystną transakcję po cenie wykonania, a mimo to nie przynosić wystarczającej wartości do odzyskania zapłaconej za niego premii.

Cena wykonania i cena instrumentu bazowego

Opcja call daje posiadaczowi prawo kupna po cenie wykonania, a opcja put — prawo sprzedaży po tej cenie. Bieżąca cena rynkowa instrumentu bazowego jest często nazywana ceną spot. Cena spot zmienia się w obrocie instrumentem bazowym; cena wykonania zwykle pozostaje stała, chyba że zdarzenie korporacyjne doprowadzi do korekty kontraktu.

Na przykład przy SPY równym $750 opcja put z ceną wykonania $775 zapewnia cenę sprzedaży o $25 wyższą od rynkowej. Opcja call z tą samą ceną wykonania zapewnia cenę zakupu o $25 wyższą od rynkowej, a więc nie daje bieżącej korzyści z zakupu. Jeżeli SPY wzrośnie do $800, porównanie się odwraca: opcja call pozwala kupić o $25 poniżej wartości rynkowej, natomiast cena sprzedaży z opcji put jest o $25 niższa od niej. Typ opcji rozstrzyga, która strona tego porównania jest korzystna.

W pieniądzu, at the money i poza pieniądzem

Dodatnia korzyść z ceny wykonania to wartość wewnętrzna. Opcja call jest w pieniądzu, gdy instrument bazowy jest notowany powyżej ceny wykonania, a opcja put — gdy jest notowany poniżej niej. Opcja poza pieniądzem nie ma wartości wewnętrznej. Opcja jest dokładnie at the money, gdy cena instrumentu bazowego jest równa jej cenie wykonania.

Oznaczając bieżącą cenę instrumentu bazowego przez $S$, a cenę wykonania przez $K$, otrzymujemy następującą klasyfikację:

W praktyce rynkowej najbliższą dostępną cenę wykonania również określa się czasem jako at the money, gdy żadna cena wykonania nie odpowiada dokładnie cenie spot. Moneyness dotyczy kontraktu w taki sam sposób dla jego posiadacza i wystawcy. Kupno lub sprzedaż tej samej opcji nie zmienia tej klasyfikacji.

Premia i koszt kontraktu

Premia jest kwotowana oddzielnie od ceny wykonania. W hipotetycznym przykładzie SPY kosztuje $750, a opcja call z ceną wykonania $775 i 45 dniami do wygaśnięcia jest przedmiotem obrotu po $8.50 na akcję. Standardowy kontrakt na 100 akcji kosztuje $850 przed kosztami transakcyjnymi. Przeliczenie kwotowanej premii na kwotę dla kontraktu wygląda następująco:

Mnożnik standardowych amerykańskich opcji na akcje i ETF zwykle wynosi 100. Liczba kontraktów skaluje łączną premię większej pozycji. Kontrakty skorygowane wymagają odwołania do własnych warunków, zamiast zakładania, że każda opcja ma standardowy przedmiot dostawy.

Płatność $850 nabywa opcję call; nie jest zakupem akcji objętych tym kontraktem. Przy wykonaniu potrzebna byłaby oddzielna płatność po cenie wykonania. Ponieważ przykładowa opcja call jest poza pieniądzem, całe $8.50 premii stanowi wartość zewnętrzną, nazywaną także wartością czasową. Wartość ta odzwierciedla pozostałą możliwość wzrostu SPY na tyle, by prawo kupna stało się korzystne.

Moneyness a zysk

Przy cenie $780 w terminie wygaśnięcia opcja call z ceną wykonania $775 ma $5 wartości wewnętrznej na akcję. Odjęcie premii $8.50 pozostawia nabywcy stratę $3.50 na akcję, czyli $350 na jednym standardowym kontrakcie. Wystawca, który otrzymał tę samą premię, ma przeciwny wynik: zysk $350 na opcji. Kontrakt jest w pieniądzu dla obu stron mimo ich różnych wyników finansowych.

Opcja call osiąga próg rentowności przy $783.50, gdy jej wartość wewnętrzna sięga premii $8.50. Opcja put odzyskuje natomiast premię dzięki spadkowi poniżej ceny wykonania. Na przykład opcja put z ceną wykonania $725, kupiona za $6.50, ma $5 wartości wewnętrznej przy cenie $720 w terminie wygaśnięcia i traci $1.50 na akcję. Przy $718.50 korzyść z ceny sprzedaży zapewniana przez opcję put, równa $6.50, dokładnie pokrywa koszt jej zakupu.

Przykłady te rozróżniają trzy kwoty: cena wykonania określa kontraktową cenę transakcji, premia wyznacza koszt wejścia w opcję, a wartość wewnętrzna określa wypłatę w terminie wygaśnięcia. Zysk lub strata wynika dopiero z uwzględnienia premii.

Próg rentowności w dniu wygaśnięcia

Niech $p$ oznacza dodatnią premię wejścia na akcję, a $S_T$ końcową cenę instrumentu bazowego. Opcja call osiąga próg rentowności, gdy jej dodatnia wartość wewnętrzna spełnia warunek $S_T-K=p$. Opcja put osiąga go, gdy $K-S_T=p$. Po przekształceniu otrzymujemy:

Dla opcji put na akcje lub ETF obliczona cena musi być nieujemna, aby była osiągalna. Długie i krótkie pozycje otwarte przy tej samej premii mają ten sam próg rentowności, ponieważ ich wyniki opcyjne są przeciwne. Zwiększenie liczby identycznych kontraktów zmienia zysk lub stratę w dolarach bez zmiany tych warunków na akcję.

Przed wygaśnięciem cena zamknięcia opcji może obejmować zarówno wartość czasową, jak i wewnętrzną. Posiadacz realizuje więc zysk, sprzedając powyżej pierwotnej premii zakupu, nawet gdy instrument bazowy nie osiągnął progu rentowności na dzień wygaśnięcia. Ten wcześniejszy wynik zależy od dostępnej ceny opcji, a nie tylko od wzoru dla terminu wygaśnięcia.

Porównywanie cen wykonania

W przypadku opcji call na ten sam instrument bazowy, ze zgodnym terminem wygaśnięcia i pozostałymi warunkami, niższa cena wykonania zapewnia bardziej wartościowe prawo kupna, ponieważ pozwala kupić to samo aktywo taniej. Dla porównywalnych opcji put wyższa cena wykonania daje bardziej wartościowe prawo sprzedaży. Premie odzwierciedlają te różnice, choć rzeczywista cena realizacji zależy również od kwotowań rynkowych.

Opcja poza pieniądzem może kosztować mniej, ale do uzyskania wypłaty w terminie wygaśnięcia wymaga ruchu poza swoją cenę wykonania. Opcja w pieniądzu już zawiera korzyść z ceny wykonania w premii. Zmiana ceny wykonania zmienia więc zarówno koszt wejścia, jak i przedział cenowy, w którym kontrakt daje wypłatę; niższej premii nie można oceniać niezależnie od nabywanego prawa.